เจดีย์ทรงดอกบัวตูมและพระพุทธรูปวัดมหาธาตุสะท้อนผิวน้ำยามเย็น อุทยานประวัติศาสตร์สุโขทัย

เที่ยวสุโขทัย 10 ที่เที่ยวห้ามพลาด พร้อมเส้นทางขับรถ

เมืองมรดกโลก เจดีย์ดอกบัวตูม เครื่องสังคโลก และก๋วยเตี๋ยวสุโขทัย รวมที่เที่ยวห้ามพลาด แผนที่ เคล็ดลับขับรถ และรถเช่าที่เหมาะกับเส้นทาง

ภาคกลาง427 กม. จากกรุงเทพฯพ.ย.–ก.พ.

ภาพ: Supanut Arunoprayote / Wikimedia Commons, CC BY 4.0

รู้จักสุโขทัย

สุโขทัยคือราชธานีของอาณาจักรสุโขทัยเมื่อกว่า 700 ปีก่อน ซากเมืองเก่าได้รับการขึ้นทะเบียนเป็นมรดกโลกร่วมกับศรีสัชนาลัยและกำแพงเพชรเมื่อ พ.ศ. 2534 ในชื่อเมืองประวัติศาสตร์สุโขทัยและเมืองบริวาร เจดีย์ทรงดอกบัวตูมและพระพุทธรูปปางลีลาคือเอกลักษณ์ของศิลปะสุโขทัยที่ยังเห็นได้ทั่วเมืองเก่า ส่วนตัวเมืองปัจจุบันหรือสุโขทัยธานีตั้งอยู่ริมแม่น้ำยม ห่างจากเมืองเก่าราว 12 กม.

ความพิเศษของสุโขทัยคือได้ปั่นจักรยานไปตามโบราณสถานกลางสนามหญ้าและสระน้ำ ยามเช้าและเย็นแสงสีทองกระทบเจดีย์ศิลาแลงสวยจนลืมเวลา ชมพระอจนะองค์ใหญ่ที่วัดศรีชุม เดินขึ้นเขาไปวัดสะพานหินเพื่อมองเมืองเก่าจากมุมสูง แล้วขึ้นเหนือไปศรีสัชนาลัยที่เงียบสงบกว่า ดูเตาเผาเครื่องสังคโลกโบราณ และแวะบ้านหาดเสี้ยวชุมชนไทพวนที่ทอผ้าตีนจก ช่วงลอยกระทงมีงานประเพณีเผาเทียนเล่นไฟที่มีชื่อเสียง

จากกรุงเทพฯ ขับขึ้นเหนือไปนครสวรรค์ แล้วต่อผ่านพิษณุโลกหรือกำแพงเพชรเข้าสุโขทัย ระยะทางราว 427 กม. ถนนดีตลอดสาย แนะนำเที่ยว 2 วัน วันแรกอุทยานประวัติศาสตร์สุโขทัย วันที่สองขึ้นไปศรีสัชนาลัยซึ่งขับราว 1 ชม. และแวะหาดเสี้ยวระหว่างทาง ถ้ามีเวลาเพิ่มรวมพิษณุโลกที่อยู่ห่างไปทางตะวันออกราว 1 ชม. หรือกำแพงเพชรซึ่งเป็นเมืองมรดกโลกในกลุ่มเดียวกันไว้ในทริปได้

10 ที่เที่ยวสุโขทัยห้ามพลาด

อุทยานประวัติศาสตร์สุโขทัย
อุทยานประวัติศาสตร์ ซากราชธานีเก่าในตำบลเมืองเก่า ห่างตัวเมืองปัจจุบันราว 12 กม. ในกำแพงเมืองมีวัดมหาธาตุที่มีเจดีย์ประธานทรงดอกบัวตูมและพระพุทธรูปประทับนั่งท่ามกลางแนวเสาศิลาแลง วัดศรีสวาย และวัดสระศรีกลางสระน้ำ เช่าจักรยานปั่นเที่ยวได้ทั้งวัน แสงเช้าและเย็นสวยที่สุด
แผนที่
วัดศรีชุม
วัด โบราณสถานนอกกำแพงเมืองด้านทิศเหนือของอุทยานประวัติศาสตร์สุโขทัย เป็นที่ประดิษฐานพระอจนะ พระพุทธรูปปางมารวิชัยองค์ใหญ่ในมณฑปที่หลังคาพังไปแล้ว ผนังสูงล้อมรอบทำให้ต้องเดินผ่านช่องทางเข้าแคบๆ ก่อนพบพระพักตร์ที่มองลงมาอย่างสงบ เป็นภาพจำของสุโขทัยที่ไม่ควรพลาด
แผนที่
วัดสะพานหิน
วัด วัดอรัญวาสีบนเนินเขาทางทิศตะวันตกของเมืองเก่า เดินขึ้นตามทางปูด้วยหินชนวนราว 300 ม. สู่ลานวัดที่มีพระอัฏฐารส พระพุทธรูปยืนปางประทานอภัยสูง 12.50 ม. ด้านบนมองเห็นทิวทัศน์ป่าและเมืองเก่าเบื้องล่าง ควรขึ้นช่วงเช้าหรือเย็นเพราะทางเดินไม่มีร่มเงา
แผนที่
พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ รามคำแหง
พิพิธภัณฑ์ พิพิธภัณฑ์ในเขตอุทยานประวัติศาสตร์สุโขทัย ริมถนนจรดวิถีถ่อง จัดแสดงโบราณวัตถุที่ขุดพบในเมืองเก่า ทั้งพระพุทธรูปสำริดศิลปะสุโขทัย เครื่องสังคโลก และหลักฐานทางประวัติศาสตร์ ช่วยให้เข้าใจเมืองก่อนออกไปเดินชมโบราณสถาน แนะนำให้เข้าชมเป็นจุดแรกของวัน
แผนที่
สรีดภงส์ (ทำนบพระร่วง)
แหล่งประวัติศาสตร์ คันดินกั้นน้ำโบราณนอกกำแพงเมืองทางทิศตะวันตกเฉียงใต้ ระหว่างเขาพระบาทใหญ่กับเขากิ่วอ้ายมา สร้างเพื่อกักน้ำจากลำธารบนเขาแล้วส่งเข้าคูเมืองและตระพังในเมือง แสดงความรู้ด้านการจัดการน้ำของชาวสุโขทัย บริเวณโดยรอบเงียบสงบ มองเห็นแนวเขาหลวง
แผนที่
อุทยานประวัติศาสตร์ศรีสัชนาลัย
อุทยานประวัติศาสตร์ เมืองเก่าริมแม่น้ำยมในอำเภอศรีสัชนาลัย มรดกโลกในกลุ่มเดียวกับสุโขทัย ร่มรื่นด้วยต้นไม้ใหญ่และเนินเขา ไฮไลต์คือวัดช้างล้อมที่มีช้างปูนปั้นรายรอบฐานเจดีย์ วัดเจดีย์เจ็ดแถว และวัดบนยอดเขาพนมเพลิงที่มองเห็นเมืองโบราณ นักท่องเที่ยวน้อยกว่าสุโขทัยจึงเดินเที่ยวได้สบาย
แผนที่
วัดพระศรีรัตนมหาธาตุเชลียง
วัด โบราณสถานริมคุ้งแม่น้ำยม นอกกำแพงด้านใต้ของเมืองศรีสัชนาลัย ปัจจุบันเป็นส่วนหนึ่งของพระอารามหลวงที่ยังมีพระจำพรรษา มีพระปรางค์ประธานศิลาแลงขนาดใหญ่ วิหาร และพระพุทธรูปปางลีลาปูนปั้นที่งดงาม ช่วงบ่ายแก่แสงส่องปรางค์เป็นสีส้มสวย ควรแต่งกายสุภาพ
แผนที่
ศูนย์ศึกษาและอนุรักษ์เตาสังคโลก
แหล่งโบราณคดี แหล่งเตาเผาเครื่องสังคโลกโบราณที่บ้านเกาะน้อย อำเภอศรีสัชนาลัย ริมแม่น้ำยมทางเหนือของเมืองเก่า เตาทุเรียงที่ขุดค้นพบถูกเก็บรักษาไว้ในอาคารคลุม ให้เห็นโครงสร้างเตาและเศษภาชนะเคลือบที่เคยส่งออกไปขายหลายประเทศ เหมาะแวะต่อจากอุทยานประวัติศาสตร์ศรีสัชนาลัย
แผนที่
บ้านหาดเสี้ยว
หมู่บ้าน ชุมชนชาวไทพวนในอำเภอศรีสัชนาลัย ขึ้นชื่อเรื่องผ้าซิ่นตีนจกลายโบราณที่ยังทอกันในหลายบ้าน มีร้านและพิพิธภัณฑ์ผ้าให้ชม ทุกปีวันที่ 7–8 เม.ย. มีประเพณีแห่ช้างบวชนาค ขบวนนาคแต่งกายสวยงามนั่งบนหลังช้างแห่ไปรอบหมู่บ้าน เป็นภาพที่หาชมได้ยาก
แผนที่
อุทยานแห่งชาติรามคำแหง
อุทยานแห่งชาติ อุทยานบนเทือกเขาหลวงในอำเภอคีรีมาศและบ้านด่านลานหอย ห่างตัวเมืองราว 30 กม. มีเส้นทางเดินป่าขึ้นเขาหลวงซึ่งมีโบราณสถานสมัยสุโขทัยกระจายอยู่ และน้ำตกสายรุ้งให้พักผ่อน บนยอดเขาอากาศเย็นในฤดูหนาว เส้นทางขึ้นเขาชันและใช้แรงมาก ควรสอบถามเส้นทางกับอุทยานก่อน
แผนที่

แผนที่สุโขทัย

เคล็ดลับขับรถเที่ยวสุโขทัย

อุทยานประวัติศาสตร์สุโขทัยแบ่งเป็นหลายโซน การเช่าจักรยานหน้าอุทยานสะดวกกว่าขับรถวนเข้าออก แต่ถ้ามากับผู้สูงอายุสามารถขับรถเข้าบางโซนได้
ช่วง มี.ค.–พ.ค. อากาศร้อนจัด ควรเที่ยวโบราณสถานช่วงเช้าและเย็น พกน้ำ หมวก และครีมกันแดด
งานประเพณีลอยกระทง เผาเทียน เล่นไฟ จัดที่อุทยานประวัติศาสตร์สุโขทัยช่วงเทศกาลลอยกระทงราว พ.ย. ที่พักเต็มเร็วมาก ควรจองล่วงหน้าหลายสัปดาห์
สนามบินสุโขทัยอยู่ในอำเภอสวรรคโลก ห่างตัวเมืองพอสมควร หากบินมาควรจองรถไว้ล่วงหน้า หรือบินลงพิษณุโลกที่มีเที่ยวบินมากกว่าแล้วขับต่อราว 1 ชม.
อาหารที่ต้องลองคือก๋วยเตี๋ยวสุโขทัยที่ใส่ถั่วฝักยาว หมูแดง และถั่วลิสง รวมถึงข้าวเปิ๊บ อาหารพื้นถิ่นของจังหวัด
ในโบราณสถานห้ามปีนป่ายเจดีย์และพระพุทธรูปเพื่อถ่ายภาพ และควรแต่งกายสุภาพเมื่อเข้าวัดที่ยังมีพระสงฆ์